Oerpaarden - HET ONTSTAAN

Oerpaarden - HET ONTSTAAN


HET ONTSTAAN
Het ontstaan van het paard valt in verschillende stadia te verdelen.
De evolutie:
1. Viertenige-soort: EOHIPPUS
2. Drietenige-soort MESOHIPPUS
3. Drietenige soort overgangs type van bosdier naar steppedier: PARAHIPPUS
4. Drietenige-grazers: MERYEHIPPUS
5. Eentenige-grazers: EQUUS CABALLAS
Naar begin

Eohippus

DE EVOLUTIE EN DE OERGESCHIEDENIS
Ofschoon het paard al een aantal jaren meetelt en eerder dan de mens verscheen, was er al lange tijd van leven sprake voor de paardachtigen zich aandienden. Door middel van fossielen is het mogelijk de ontwikkeling, de evolutie, van bepaalde diersoorten nauwkeurig te volgen. Men kent fossielen uit aardlagen van verschillende ouderdom en wanneer men de nu de opeenvolging van die aardlagen goed kent, kan men de snelheid van de evolutionaire veranderingen vrij goed bepalen met behulp van radioactieve methoden. Van het paard was men in staat de lijn der ontwikkeling stap voor stap te volgen: van een bladetend klein viertenig dier tot een grasetend groot eentenig schepsel. De vroegste verschijningsvorm van het paard zo'n 60 miljoen jaren geleden, de Eohippus (of dageraadspaard) had een schofhoogte van 30 cm. Het diertje had eeltkussens onder zijn poten, vergelijkbaar met de hond, met vier tenen aan de voorvoeten en 3 tenen aan de achterpoten. Door deze anatomische constructie was het goed uitgerust om over een zachtige en vochtige bodem te rennen. Het dieet bestond voornamelijk uit zacht plantaardig voedsel, waarvoor de Eohippus kleine maalkiezen met lage kronen had. De hals had meer een vorm die ook de hertachtigen (bladeters) hebben en die we nu miljoenen jaren later soms, zij het niet meer in de extreme vorm, nog steeds tegen komen. Daarin kunnen we nog steeds de oervorm herkennen. Zijn oorsprong vondt de Eohippus in de zuidelijke staten van de USA waar men een enorm aantal beenderen van deze soort heeft gevonden. Plus minus 40 miljoen jaren geleden was de soort al gegroeid tot een hoogte van 60 cm. Ik zal u verder niet vermoeien met de ontwikkeling van de volgende soorten en enkele miljoenen jaren overslaan om te komen tot de eentenige soort waar we vandaagdedag mee te maken hebben.
Naar begin
HET EQUUS
Op het moment dat de mens zich aankondigde zo'n miljoen jaar geleden kwam uit de Pliohippus de soort Equus te voorschijn, de voorloper van het paard met een schofthoogte van zo rond de 130 cm. Dit gebeurde in Noord-Amerika en van daaruit trok het naar de oude wereld, waar het de stamvader werd van ons paard, maar ook van de ezel en de zebra's. Het dier verspreide zich over Azie, trok naar Europa en in zuidelijk richting van Afrika. Equus raakte in Amerika uitgestorven en waar de Spanjaarden het paard na de ontdekking van Columbus weer invoerden. De typen van Europa, Azie en Afrika kregen afhankelijk van terrein en klimaat ieder hun eigen verschijningsvorm en werden zo de exclusieve voorouders van ons moderne paard. De eerste vorm van de oude wereld Equus Stenonis werd gevonden in het Italiaanse Pleistoceen en werd de voorouder van ons huidige paard. In de prehistorie onderscheidt men drie basis voorouders van het latere paard t.w.
Naar begin
DE STEPPE- WOUD- EN VLAKTEPAARDEN
Zij vormden de basis voor het enorme aantal rassen van nu. Een van de kenmerken van het Equus-type is dat alle varieteiten onderling kruisbaar zijn, waardoor het redelijk is om aan te nemen dat lang voordat de mens met het fokken begon, al kruisingen en diverse types voorkwamen. Het paard is zeker niet het oudste huisdier; de hond gaat hem voor. Aangetoond kan worden, dat de hond zo'n 10 tot 12.000 jaar ons huisdier is. Terwijl het paard zo'n 5 tot 6000 jaar geleden zijn intrede als huisdier deed. Lang voordat de mens de aarde bewoonde trok het paard over de vlakten, het kleine schepsel had het struikgewas verlaten en zich ontwikkeld tot een groter en sneller dier dat zich in relatief kleine kudden verplaatste en voortplantte. Het gedomesticeerde steppedier ging de mens later vergezellen op zijn tocht door de wereld en in een geschiedenis die samen zouden maken. Thans is het paard de vriend van de mens en de mens behoort de vriend van het paard te zijn. De franse dichter heeft het ooit zo mooi verwoord: "La plus noble conquete de l'homme". De schoonste verovering welke de mens ooit heeft behaald.
Naar begin
RASSEN
Zoals reeds vermeld, wordt algemeen aangenomen dat onze paarden afstammen van het Equus en van daaruit zijn de verschillende rassen ontstaan. Een ras kan worden omschreven als het paard of pony dat gedurende een vrij lange periode is gefokt als gevolg waarvan constant een nakomelingenschap wordt verkregen dat aan nauwkeurig omschreven karakteristieke eigenschappen beantwoordt ten aanzien van hoogte, kleur, exterieur en actie. Dergelijke paarden en pony's zullen voortkomen uit ouders van een zuiver ras of type waarvan de afkomst in een stamboek staat dat door een vereniging of staatsstoeterij wordt bijgehouden. Vast staat dat onze paarden- en ponyrassen niet altijd constant zijn. Zij zijn sterk aan allerlei invloeden onderhevig. De mens bepaalt het exterieur en in zekere zin ook de verrichtingen doordat hij ingrijpt bij de voorplanting. Daarnaast zijn er andere (opfok) omstandigheden, zoals andere grond, andere voeding, zwaarder of lichter werk e.d. die op den duur op het ras van invloed kunnen zijn. Zo kan het voorkomen dat in een en hetzelfde ras meerdere typen bestaan. Een goed voorbeeld daarvan is het Engelse Volbloed waar men duidelijk verschil ziet tussen de steeplechasers, de stayers en de sprinters. Het is daarom ook van eminent belang, wanneer men het Engels Volbloed inzet voor de rijpaardenfokkerij, dat men deze onderlinge verschillen kent en vooral bij de selectie op de hoogte is van deze type-verschillen omdat het fenotype vaak niet dat geeft wat men genetisch verwacht. Dit geldt min of meer ook voor het Arabisch Volbloed en in mindere mate voor de Shagya.
Naar begin
VERSCHILLENDE PAARDERASSEN
De verschillende paardenrassen kan men verdelen in vier hoofdgroepen; Volbloed - Warmbloed - Koudbloed - Pony Tot de volbloedrassen behoren die rassen welke ingeschreven staan in z.g.n. gesloten stamboeken. In dit verband schrijft men Volbloed ook altijd met een hoofdletter V. Daarnaast spreekt men ook wel over b.v. een 'Fries volbloed' of een volbloed Holsteiner, beide rassen zijn weliswaar raszuiver maar geen Volbloeds. Ze zijn ontstaan met behulp van andere rassen. Terwijl de Trakehners weliswaar ook in een gesloten stamboek worden geregistreerd maar voor de veredeling en verbetering, zoals in 1732 door Graf Lindenau werd vastgelegd, uitsluitend Engelse- Arabische- Shagya - en Anglo-Arabische Volbloeds toestaat. Het EASP hanteert voor wat de Volbloeds betreft eenzelfde formule maar het merriemateriaal kan weer uit de eigen of andere rijpaarden- of rijponypopulaties voortkomen.
Over de hele wereld kent men slechts vier volbloedrassen: t.w.
- Het Arabisch Volbloed (ox) en de Shagya (ShA) die binnen de WAHO (World Arabian Horse Organisation) als 100% Arabisch Volbloed geldt. Men zou de Shagya de 'Euro-Araber' kunnen noemen.
- Het Engels Volbloed (xx). Alle Volbloeds in het General Studbook stammen van drie Arabische hengsten t.w. de Beyerley Turk (1690) , de Darley Arabian (1705) en de Goldophin Arabian (1730). - Het Anglo-Arabisch Volbloed (x) is een combinatie van directe en/of onderlinge kruisingen van de voorgaande Volbloeds.
Tot de warmbloedrassen behoren de rijpaardrassen.
Tot de koudbloeds behoren de trekpaardtypen.
Terwijl de pony's nog een keer weer onder te verdelen zijn in rijtype en trektype. Omdat de mens mede door mode, smaak, sport, mechanisatie, geen belang of kennis van veel invloed heeft op de rassen, zijn er daardoor ook weer verschillende typen nagenoeg verdwenen of zouden verdwijnen o.a. in Duitsland: de Oostfries; in Nederland: het gronings type en het gelders type en bijna ook ons rijpaard en rijpony met een substantieel percentage Shagya/Arabisch bloed. Dit rijpaard ERS (Europees rijpaard met Shagya/Arabisch bloed) en de rijpony EPS (Europese rijpony met Shagya/Arabisch bloed) worden middels het EASP in stand gehouden en een selectieve, gerichte fokkerij wordt door het EASP bevorderd en gestimuleerd.