Zebra's - rassen - Quagga

Quagga Equus quagga quagga

Rijk Animalia (Dieren)

Stam Chordata (Gewervelden)

Klasse Mammalia (Zoogdieren)

Orde Perissodactyla

Familie Equidae

Nederlandse Naam Quagga

Engelse Naam Quagga

Auteur (Boddaert, 1785)

Kenmerken De enige quagga die ooit levend gefotografeerd is was de merrie van de Londense dierentuin. Vijf foto's zijn er bekend, gemaakt door Frederick York en Frank Haes in 1870. Het was een zuidelijke ondersoort van de steppezebra met een schofthoogte van ca. 130 m. De quagga verschilde met de andere zebra's doordat ze vooral alleen gestreept waren op de kop, nek en de voorkant van hun lichaam. Ze waren bruinig van kleur, in plaats van wit, op hun bovenste lichaamsdelen. De naam Quagga is overgenomen van de Hottentot sprekende inheemse bevolking van de Zuid-Afrikaanse binnenlanden. 'Quagga' is een imitatie van het geluid dat deze dieren maken, net zoals de andere steppenzebra's.

Leefgebied & Verspreiding De quagga leefde op de vlakten in de drogere delen van Zuid-Afrika. De noordgrens was waarschijnlijk de Oranjerivier en het westen en de Vaalrivier in het oosten; de zuidoostelijke begrenzing wellicht de Grote Keirivier.

Geschiedenis & populatie
De laatste wilde quagga's zijn waarschijnlijk in 1870 gevangen. Mogelijk leefde er tot 1878, toen er weer grote droogte heerste, nog een kleine wilde populatie ten zuiden van de Vaalrivier. De laatste quagga, een merrie, stierf in 1883 in gevangenschap in de Amsterdamse dierentuin Artis, waar het dier sinds 9 mei 1867 leefde. Men realiseerde toen nog niet dat deze quagga merrie de laatste van haar soort was. Dit kwam door dat er verwarring was doordat de naam "Quagga" gebruikt werd voor elke zebra, de echte quagga was uitgestorven, pas vele jaren later drong het door.

Vroeger dacht men dat de quagga een aparte soort (Equus quagga) was, maar na onderzoek van het mitochondriaal DNA en eiwitten in de 1980's bleek het om een ondersoort (Equus burchelli quagga) van de steppenzebra (Equus burchelli) te gaan. Maar nu de quagga als een ondersoort van de steppenzebra wordt beschouwd klopt de soortnaam 'Equus burchelli' niet meer, want de oudste naam voor al deze zebra's is 'Equus quagga'. De quagga moet dus 'Equus quagga quagga' genoemd worden.

Oorzaak

Uitsterven
Ze werden uitgeroeid voor zijn vlees en leer door Zuid-Afrikaanse boeren, ook werd hij gezien als concurrent op de graasgebieden van het vee (voornamelijk schapen en geiten) van de kolonisten.

Selectief

Fokken
In 1987 begon men in Zuid-Afrika een fokprogramma om de quagga terug te fokken met andere steppenzebra's die waarschijnlijk nog de quagga-genen dragen. Deze steppenzebra's hebben nog sommige kenmerken van de quagga, zoals een bruinige basiskleur, gereduceerde strepen, witte staartpluim, enzovoort. De bedoeling van dit project is om de quagga-genen terug te halen en individuen te produceren wie gelijk zullen zijn met de uitgestorven quagga. Deze gefokte quagga's zullen dan hergeïntroduceerd worden in reservaten in het voormalige leefgebied van de quagga. Voor meer informatie over dit project, zie: The Quagga Project - South African Museum.

Museum Exemplaar
Voor zover we weten zijn er nu 23 opgezette huiden (met sommige mogelijke hybriden met de Burchell zebra inbegrepen), 7 complete skeletten, 13 schedels, en verschillende losse delen in wetenschappelijke collecties. Opgezette Quagga-huiden en soms dus skeletten en/of schedels kunnen gevonden worden in musea in Amsterdam (Nederland), Bamberg (Duitsland), Bazel (Zwitserland), Berlijn (Duitsland), Kaapstad (Zuid-Afrika), Darmstadt (Duitsland), Edinburgh (Schotland), Exeter (Engeland), Frankfurt (Duitsland), Kazan (Rusland), Leiden (Nederland), Londen (Engeland), Lyon (Frankrijk), Mainz (Duitsland), Milaan (Italië), Munich (Duitsland), New Haven (USA), Parijs (Frankrijk), Philadelphia (USA), Pretoria (Zuid-Afrika), Stockholm (Zweden), Stuttgart (Duitsland), Tübingen (Duitsland), Turijn (Italië), Tring (Engeland), Wenen (Oostenrijk) en Wiesbaden (Duitsland).

Voor meer informatie kunt u deze Engelstalige pagina's bezoeken The Quagga Project - Mounted skins of the Extinct Quagga en The Quagga Project - Quagga material in the world's museums.

Verwanten De andere ondersoorten van de steppenzebra, de ook uitgestorven Burchell zebra (Equus quagga burchelli) inbegrepen. Andere ondersoorten zijn: de Damara zebra (E. q. antiquorum), Grants zebra (E. q. boehmi), Chapmans zebra (E. q. chapmani), Crawshays zebra (E. q. crawshayi), en de Zambezi Zebra (E. q. zambeziensis).