Tinker - Het paard binnen de zigeunersamenleving

Tinker - Het paard binnen de zigeunersamenleving


Het paard binnen de zigeunersamenleving.

Het is schier onmogelijk in het kort de hele geschiedenis tussen paarden en zigeuners, door de jaren heen, te beschrijven. Hoewel ik, zij het in het kort, genoodzaakt ben de rol die het paard binnen de Roma samenleving speelt, te benoemen. Zigeuner is eigenlijk een denigrerende benaming; Roma noemt het volk zichzelf, maar reiziger wordt ook wel gebruikt.
Tegenwoordig zijn er slechts weinigen, zeer weinigen, die kunnen zeggen dat zij voor het volle honderd procent Roma bloed in zich hebben. Eerlijkheidshalve moet gezegd worden dat een ieder, die enig Roma bloed in zich draagt, en nog steeds de tradities en gebruiken van het handelen met paarden voortzet, aangemerkt kan worden als Roma of Reiziger. Tinker was de naam die gegeven werd aan de Ierse rondreizenden die naar Engeland over kwamen en honderden jaren geleden het leven leidden van de zigeuner.
Deze Tinkers zijn op geen enkele wijze verwant met de Roma. Jarenlang waren ze zelfs elkaars doodsvijanden. Tinkers waren voor het merendeel door armoede gedwongen tot een nomadische levensstijl. Het land door reizen maakt je nog geen Roma. Er zijn mensen, die zich al twee generaties lang ergens permanent gevestigd hebben, die veel meer Roma zijn, dan zij die nu nog steeds de wegen bereizen. Het is er echter niet het tijdstip, noch het artikel naar, om hierop te diep in te gaan.

Het paard is voor de Roma altijd veel meer geweest dan alleen een transportmiddel, al voor de tijd van woonwagens en karren. Handelen zit in het bloed. Kopen, verkopen en ruilen van paarden en tuigen en karren etc., was het wat de ware Rom "tot leven bracht". Het paard is altijd hun "appeltje voor de dorst op hoeven" geweest. In goede tijden kon een iemand steeds wisselend wel 5 paarden bezitten, en steeds pogend het familie inkomen aan te zuiveren, of, in slechtere tijden, de goede paarden te verkopen of te ruilen, om zodoende weer geld binnen te brengen. De reputatie van de Roma als "horsemen" met hun vaardigheden als kruidendeskundigen/ dokters, paardentrainers etc, dateert al van eeuwen terug.
Zij hadden, en hebben, tevens de reputatie om, tenminste voor de duur van de verkoop, een ziek of kreupel paard, er perfect gezond uit te laten zien door middel van het gebruik van die kruiden.Elke handel kent zijn trucs, maar er is geen handel die meer trucs kent dan de paardenhandel.
Tradities van de Roma zijn nog steeds hetzelfde als vroeger; rijkdom wordt openlijk getoond, op traditionele wijze, of op niet traditionele wijze door middel van grote auto's. Die traditionele wijze van rijkdom ten toon spreiden gebeurt door het aantal en de kwaliteit van je paarden, wagens en tuig. Andere manieren zijn het dragen van goud, door zowel mannen als vrouwen, of door het pronken met top kwaliteit porselein in je woonwagen of huis. Een gezegde luidt dan ook dat een Rom/zigeuner zonder paard, geen ware Roma is.

Heel weinig Roma, en vooral de oudere generatie, zien het nut in van een stamboek. Zij hebben het immers, al generaties lang, behoorlijk goed zonder die dingen kunnen redden. Deze mensen zullen 5 of 6 heel goede cobs, vaak duizenden ponden waard, op de traditionele manier kopen of verkopen, alleen door middel van handjeklap. Er zijn geen koopaktes, geen dierenarts verklaringen en geen afstammingspapieren. Ook geen chequeboek en pen, alleen contant geld, en contant geld alleen.