Shetland pony - Gebruiksmogelijkheden

Shetland pony - Gebruiksmogelijkheden


Gebruiksmogelijkheden van de Shetland pony.

Het plezier dat we van de pony hebben is sterk afhankelijk van wat we er mee doen.

Hij leent zich uitstekend voor zeer uiteenlopende gebruiksmogelijkheden. De Shetland pony is beslist niet alleen een fok- en showpony. In dit stukje treft u een overzicht van de gebruiksmogelijkheden van de Shetland pony. We hopen dat in dit overzicht u aanspoort tot het gebruik van de Shetland pony, opdat u er nog meer plezier aan beleeft.

Als trek- en lastdier.

Van oudsher is de Shetland pony een last- en trekdier. Hij is erg sterk. Bij diverse trekkrachtmetingen is bewezen dat hij, in relatie tot zijn afmetingen en gewicht, sterker is dan een groot paard. Op de Shetland Eilanden was de Shetland pony vooral een lastdier. Hij droeg een pakzadel, waaraan manden met turf uit de veengebieden naar de dorpen werden gebracht. Ook het transport van hooi gebeurde op deze wijze. Deze gebruiksvorm komt tegenwoordig niet meer voor.

In Engeland werkte men in het begin van deze eeuw veel met Shetlanders inde kolenmijnen.

Toen de Shetlander inde jaren dertig in groten getale naar Nederland kwam, verving hij de trekhond en werd hij op talloze kleine landbouw- en fruitteeltbedrijven als trekdier ingezet. Ook nu nog is hij uitstekend bruikbaar voor diverse werkzaamheden zoals grasland slepen en transportwerkjes. Zo is er een milieuvriendelijk klusjesbedrijf dat met een Shetland pony werkt.

Als aangespannen pony.

Het aangespannen rijden zit in de lift en daar profiteert ook de Shetlander van , want hij is een uitstekende tuigpony. Al heel lang wordt hij voor het aangespannen rijden gebruikt. In het equipage-tijdperk waren er al Shetland pony's ter beschikking van kinderen om mee uit rijden te gaan. De toenmalige, jeugdige Prinses Wilhelmina reed in 1888 met een vierspan Shetlanders. Thans tekenen zich twee groepen af. In de eerste plaats die van het recreatief aangespannen rijden. Onder dit recreatieve rijden vallen ook de tochten, die diverse aangespannen verenigingen regelmatig organiseren. Vaak wordt daarbij gebruik gemaakt van authentieke rijtuigen. Deze zogenaamde klassementsritten worden georganiseerd door de Nederlandse Bond van het Aangespannen Paard (NBVAP), en kennen een groeiende belangstelling van Shetland pony- aanspanningen.

Meestal zijn het tochten van 25 tot 30 km, dus de pony''s moeten over een behoorlijke conditie beschikken. OP de tweede plaats zien we een opkomst van het aangespannen gebruik van onze Shetlander met een wedstrijdelement. Dit gebruik kent diverse vormen:

Voor de showwagen

Het meest populaire gebruik is dat van de aangespannen pony voor de showwagen. Het gaat hierbij om het zo goed mogelijk tonen van een ruimen, regelmatige en verheven draf met opgerichte hals en afgebogen hoofd. OP diverse fokdagen en premiekeuringen van het stamboek worden dit soort aanspannen rubrieken uitgeschreven. In het najaar vindt de finale van het Nationale Kampioenschap plaats. Er zijn zowel rubrieken voor enkelspan merries en ruinen, als voor enkelspan hengsten en tweespannen. In enkele gevallen zijn er ook aangespannen rubrieken gereden door kinderen.

IBOP

De afdeling Paardhouderij van het Landbouwschap organiseert in samenwerking met het Nederlands Shetland Pony Stamboek zogenaamde IBOP-proeven. IBOP staat voor Instelling Bruikbaarheids Onderzoek Paard/Pony. Ongeveer drie maal per jaar wordt een IBOP-proef georganiseerd. Meestal in het voorjaar en in het najaar. Deze IBOP-proeven worden verspreid over het land gehouden. BIJ de aangespannen IBOP-proef wordt gelet op karakter, gehoorzaamheid en temperament. Voorts op de wijze van gaan in stap en draf en op de stelling (=het aan de teugel lopen) en wendbaarheid.Voor de diverse onderdelen worden cijfers gegeven. Maximaal zijn 110 punten te behalen. Het record bij Shetland pony's ligt op 99 punten. Bedraagt de som van de cijfers 90 of meer en is geen cijfer lager dan 8, dan ontvangt de pony een AA-certificaat. Een A.B of C certificaat krijgt de pony bij een som van minstens 88 resp. 77 en 66 punten. Een kroon- of preferente merrie die een AA of A- certificaat behaalt, wordt elite. Ook voor goedgekeurde dekhengsten vergroot het behalen van een goed IBOP-resultaat het aanzien en er wordt met goedgekeurde hengsten dan ook veelvuldig aan die proeven deelgenomen. Een IBOP-A of IBOP-AA is voor een hengst Eén van de eisen voor het keurpredikaat. Hieruit blijkt weer eens de waarde, die men hecht aan de bruikbaarheid van de Shetlander.

Samengestelde wedstrijden

Een andere vorm van aangespannen gebruik van de Shetlander is deelname aan samengestelde menwedstrijden. Hieraan doen diverse Shetland pony aanspanningen (enkel-,dubbel- en vierspanen) op verschillende niveaus mee. OP het hoogste landelijke niveau gebeurt dat bij de Vereniging samengestelde M enwedstrijden Nederland VSWMN) en op een lager regionaal niveau bij het eerder genoemde NBVAP. Bij de KNHS worden op de concoursen en kringwedstrijden ook men-dressuurwedstrijden verreden, waaraan in toenemende mate ponyaanspanningen deelnemen. Samengestelde menwedstrijden bestaan uit een aantal onderdelen: een dressuurproef, een marathon (met hindernissen en diverse stap- en draftrajecten) en het zogenaamde kegeltjesrijden. Deze samengestelde wedstrijdsport vindt buiten het stamboek om plaats, wel worden op stamboekevenementen regelmatig kegeltjesparkoersen uitgezet. Voor het eerst werd op het gouden jubileum van het stamboek (1987) een marathon in stamboekverband georganiseerd. Vooral in het kegeltjesrijden zijn Shetlanders door hun snelheid en wendbaarheid erg goed. Het gaar er hierbij om in een zo snel mogelijke tijd met zo min mogelijk fouten een parcours af te leggen. Dit parcours bestaat uit zuiltjes met tennisballen erop, die er uiteraard niet af mogen vallen, dat kost strafpunten. Ook het aangespannen dressuurrijden wordt op de jubileumkeuringen van het stamboek georganiseerd. De menvereniging''Westerkwartier"uit Groningen geeft regelmatig carrouseldemonstraties met acht aanspanningen.

Ringsteken

Aangespannen vindt ook het zogenaamde ringsteken plaats. Dit folklorische ringsteken houdt in dat de menner een begeleider op de bok heeft die met een stok passerende ringen opprikt. Dit ringsteken vindt ook onder het zadel plaats.

Handdraverij

Nog weer een andere vorm van aangespannen gebruik van de Shetlander in de harddraverij. Onder andere door eerdergenoemde vereniging ''Westerkwartier"wordt dit harddraven wel eens bedreven. Inmiddels lijkt deze gebruiksvorm ook landelijk meer bekend te worden.

Mennen voor gehandicapten

In de kringen van paard-of ponyrijden voor gehandicapten bestaat een groeiende belangstelling voor het aangespannen rijden. In het Verenigd Koninkrijk heeft het al een grote toevlucht genomen. Daar vinden talloze wedstrijden plaats, waar de pony gemend wordt door een gehandicapte met een instructeur of helper ernaast met dubbele teugelvoering, zodat de bijzitter kan ingrijpen in geval van nood. Bij het gouden jubileum van het Nederlands Shetland Pony Stamboek werd een Shetland Pony met tuig en dresseerkar aangeboden aan de Stichting Paardrijden Gehandicapten Kampen e.o.

Als speelkameraad

De Shetlandpony is uitstekend geschikt om kinderen met dieren vertrouwd te maken. Als dat vertrouwen er is, kunnen ze aan behendigheids- en snelheidswedstrijdjes meedoen. Deze kan men ook in clubverband beoefenen. Met name in het NKB-gebied (Zuid-Nederland) wordt daar aandacht aan besteed. Ook op evenementen van het Nederlands Shetland Pony Stamboek worden ze soms uitgeschreven. De Shetland pony leent zich ook goed voor vrijheidsdressuur. Onder vrijheidsdressuur verstaat men het aanleren van allerhande kunstjes. In deze discipline worden door jonge kinderen al shows verzorgd.

Als kindergeleide pony

In enkele badplaatsen in Zeeland kunnen Shetlanders door ouders gehuurd worden om met hun kinderen erop te gaan wandelen, de eerste vorm van geleide pony. Leuk is de volgende stap dat de vader, moeder, zus of broer op een pony/paard stapt en de Shetlander met kind erop aan de geleide teugel meeneemt. Na enkele keren volgt dan ook draf en galop en het kind leert zo spelenderwijs rijden.

Als voltigepony

De Shetland pony is door zgn. geringe schofthoogte een goede karakter bij uitstek geschikt voor voltige door kinderen. Voltige houdt in dat kinderen op een pony die gelongeerd wordt allerlei oefeningen doen.Deze oefeningen zijn veelal afkomstig uit het turnen en worden vaak in groepsverband gedaan. Het mooie van deze gebruiksvorm is dat vele kinderen plezier kunnen beleven aan een pony. Gelukkig zijn in ons land al verschillende groepjes die met een Shetlander aan voltige doen. Daar worden dan demonstaties mee gegeven of wedstrijden in gehouden.

Als kinder rijpony

Toen we in Nederland nog niet beschikten over grotere rijpony's kwamen de ponyclubs met Shetland pony's sterk opzetten. Door de komst van de rijpony is de belangstelling voor de Shetlander al kinderrijpony afgenomen. In Groot-Brittannië zien we nog veel bereden Shetland pony's, waarbij naast dressuur en springen veel behendigheids- en snelheidswedstrijden worden verreden. Een zeer geliefde wedstrijd is de ''Grand National"op Shetland pony's. Dat is een snelheidsrace over lage hindernissen in groepsverband.

Verschillende keren zijn al ruitertjes uit Engeland overgekomen om demonstraties te geven van de Grand National op grote concoursen in ons land. Sinds enige tijd is het Ned. Shetland Pony Grand National Team actief, dat regelmatig bijeenkomt voor wedstrijden en demonstraties. Het gebruik van de Shetland Pony als rijpony is in opkomst. De rubriek voor bestgaande rijpony op de wedstrijden kent de laatste jaren een zeer grote deelname. Steeds nieuwe gebruiksvormen van de Shetlander als rijpony worden in stamboekverband beoefend, zoals rubrieken voor verkleed rijden, ponyspelen, ringsteken en de zojuist genoemde Grand National. Wat wel eens vergeten wordt is dat de Shetlander zich ook goed leent voor het springen op ponyconcoursen. Momenteel bestaat ook de mogelijkheid om met de Shetland pony onder de man IBOP-bruikbaarheidsproef af te leggen. Bij elke ponyclub zijn wel enkele leden met Shetland pony's aangesloten. In het oostelijk deel van Noord-Brabant vinden nog wel wedstrijden met achttallen Shetland pony's plaats.

Als natuurbeheerder

Een bijzondere gebruiksvorm van de Shetland pony, die sterk op komt zetten, is het gebruik als beheerder van natuurterreinen. Voor het behoud van natuurterreinen worden door de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer te Nederland en België verschillende kuddes Shetlanders ingezet. Hun graasgedrag is zeer geschikt voor het behoud van de gewenste beplanting. Wellicht tip voor de eigenaren van natuurterreinen.